"Συναισθηματική Αξία" του Γιοακίμ Τρίερ: Μια κατάδυση στα διαγενεακά τραύματα | EDITORIAL
"Συναισθηματική Αξία / Affeksjonsverdi / Sentimental Value", του Γιοακίμ Τρίερ, Νορβηγία, 2025
Να σωριάζεσαι στο πάτωμα, αναγνωρίζοντας την απελπισία σου. Να σωριάζεσαι γιατί δεν μπορείς να κάνεις τίποτε άλλο, μη αντέχοντας το βάρος των διαγενεακών τραυμάτων που συσσωρεύονται πάνω στο δικό σου τραύμα. Εκείνο της εγκατάλειψης, της ανασφάλειας, της αποξένωσης. Ένα τραύμα που γεννήθηκε όταν στην τρυφερή παιδική σου ηλικία ενηλικιώθηκες απότομα, αναλαμβάνοντας ευθύνες που δεν σου αναλογούσαν, κυνηγημένη από το θηρίο μιας σιωπής που πλέον δεν γιατρεύει, αλλά θάβει και πληγώνει βαθιά.
Και τώρα, ενήλικη πια, να έχεις δώσει τα πάντα έτσι που να μη μένει τίποτα για εσένα, παρά μόνο ένας φόβος. Φόβος να πλησιάσεις τον άλλον, γιατί πάντα νιώθεις εκείνο το αίσθημα της εγκατάλειψης που λειτουργεί αποτρεπτικά σε κάθε σου σχέση. Έτσι, βυθίζεσαι στον κυκεώνα της μοναξιάς σου, υποδυόμενη ρόλους μοναχικών ανθρώπων, προσπαθώντας μέσα από αυτούς να βρεις τη δική σου θέση. Κάθε φορά αναμετριέσαι με τον ρόλο, σαν να φοβάσαι πως θα σου αποκαλύψει μυστικά που μπορεί να σε συνθλίψουν, παθαίνοντας κρίσεις πανικού χωρίς να ξέρεις μέχρι πού φτάνουν οι αντοχές σου.
.webp)
Να γίνεσαι η Νίνα στον "Γλάρο" του Τσέχοφ και άλλοτε η Νόρα στο "Κουκλόσπιτο" του Ίψεν - τι σύμπτωση που και εσένα Νόρα σε λένε! - η γυναίκα που ανακαλύπτει πως στο σπίτι όπου ζούσε δεν υπήρξε ποτέ ο εαυτός της, αλλά ήταν μια κούκλα στα χέρια των άλλων. Και τότε, ύστερα από πολλά χρόνια, εμφανίζεται ο πατέρας που θα έπρεπε εξαρχής να βρίσκεται δίπλα σου. Εκείνος που αντί για στήριξη, σου μετέφερε τους ρόλους που του αναλογούσαν, αποφασίζοντας να φύγει και αφήνοντάς σε να τα βγάλεις πέρα με μια μητέρα που χανόταν και μια μικρή αδελφή που χρειαζόταν φροντίδα.
Επιστρέφει τώρα κυνηγημένος από τις τύψεις, αντιμέτωπος με τη φθορά του χρόνου, συνειδητοποιώντας πως οι μέρες του λιγοστεύουν για να κλείσει τους ανοιχτούς λογαριασμούς. Μα κλείνουν εύκολα τέτοιοι λογαριασμοί; Επουλώνονται έτσι απλά τα τραύματα; Ο Γκούσταβ και η κόρη του, η Νόρα (τι υπέροχοι ο Στέλαν Σκάρσγκαρντ και η Ρενάτε Ρέινσβε), συναντιούνται πάνω στο τεντωμένο σκοινί ενός βαθιού θυμού. Κι όμως, μέσα σε αυτή την εύθραυστη στιγμή, μπορεί να κρύβεται η δυνατότητα μιας αληθινής επανένωσης και μιας αναθεώρησης της εικόνας του πατέρα.
Το σενάριο της ζωής τους παίζεται ξανά με τους ίδιους στον κεντρικό ρόλο. Γύρω τους οι άνθρωποι της ζωής: η μικρή αδελφή που λειτουργεί εξισορροπητικά και η ηθοποιός που βοηθά τον πατέρα να οριοθετήσει το σημείο όπου η τέχνη αγγίζει τη ζωή. Η λύτρωση απαιτεί τεράστια επιμονή και από τους δύο. Ο πατέρας έρχεται αντιμέτωπος με τα λάθη του και την άγνοια της επίδρασης που είχαν στη Νόρα, ενώ εκείνη οφείλει να σταθεί δυνατή, να ξαναβιώσει και ίσως, τελικά, να συγχωρήσει.
Στη νέα του ταινία, ο Γιοακίμ Τρίερ βάζει το μαχαίρι βαθιά στα τραύματα που μάθαμε να κρύβουμε. Αν δεν θεραπευτούν, αυτό που απομένει είναι η επίγνωση πως σημασία δεν έχει τι χάθηκε, αλλά αν καταφέρνεις να ανακαλύψεις τους ανθρώπους και τα πράγματα που έχουν αληθινή συναισθηματική αξία για εσένα. Σημασία έχει η στιγμή που συνειδητοποιείς πως αγάπησες και αγαπήθηκες πολύ. Αυτή η αμοιβαιότητα, έστω και αργά, σου δίνει το κουράγιο να συνεχίσεις να βαδίζεις πάνω στο τεντωμένο σκοινί, μόνο που τώρα τα δίκτυα ασφαλείας μεγαλώνουν.
Από αυτή την Πέμπτη, η "Συναισθηματική Αξία" βρίσκεται στους κινηματογράφους. Μην τη χάσετε!
