​

"Ο Μυστικός Πράκτορας" δεν είναι η τυπική ταινία κατασκοπείας που περιμένει κανείς ακούγοντας τον τίτλο της. Είναι ένα πυκνό, ατμοσφαιρικό θρίλερ που χρησιμοποιεί το σινεμά για να ανασύρει στην επιφάνεια το αίσθημα του φόβου και της καταπίεσης στη Βραζιλία του 1977. Ο Βραζιλιάνος σκηνοθέτης Κλέμπερ Μεντόνσα Φίλιου στήνει ένα σκηνικό, όπου η Ιστορία δεν είναι απλώς το φόντο, αλλά ο βασικός πρωταγωνιστής που καθορίζει κάθε κίνηση των ηρώων.

​​Στο επίκεντρο της πλοκής βρίσκεται ο Μαρσέλο, τον οποίο υποδύεται με καθηλωτική εσωτερικότητα ο Βάγκνερ Μούρα. Ο Βραζιλιάνος ηθοποιός, που έγινε παγκοσμίως γνωστός από τον εμβληματικό του ρόλο ως Πάμπλο Εσκομπάρ στη σειρά "Narcos", παραδίδει εδώ μια τελείως διαφορετική ερμηνεία. Ο ήρωάς του είναι ένας άνθρωπος σε διαρκή φυγή, που αναγκάζεται να αλλάζει ταυτότητες για να γλιτώσει από το ανελέητο κυνήγι του καθεστώτος. Αποτυπώνει συγκλονιστικά την ψυχολογία ενός ανθρώπου που υποψιάζεται τα πάντα γύρω του, αναδεικνύοντας τη διαφθορά που επιφέρει μια δικτατορία στις ανθρώπινες σχέσεις.

Η ταινία είναι αναμφίβολα απαιτητική, καθώς επιλέγει μια πλούσια αφήγηση, γεμάτη με πολλές παράλληλες ιστορίες και αλληγορικές λεπτομέρειες. Στοιχεία όπως ο αστικός θρύλος με το "τριχωτό πόδι" (ένας διάσημος μύθος του Ρεσίφε για ένα κομμένο πόδι που κυνηγούσε τους περαστικούς) ή οι αναφορές στην ταινία "Τα Σαγόνια του Καρχαρία" δεν είναι απλές διακοσμητικές πινελιές. Λειτουργούν ως πανίσχυρες μεταφορές για τον αόρατο και παράλογο τρόμο που παραμονεύει κάτω από την επιφάνεια της καθημερινότητας.

​Αυτή η επιλογή να μην μείνει τίποτα εκτός κάδρου, οδηγεί σε μια διάρκεια που σε κάποιους μπορεί να φανεί υπερβολική. Πρέπει να ομολογήσω ότι και η δική μου πρώτη αίσθηση ήταν αυτή, καθώς ο ρυθμός στο πρώτο μέρος μου φάνηκε νωχελικός. Ίσως, όμως, αυτή η βραδύτητα να είναι επιτηδευμένη: ο σκηνοθέτης μοιάζει να θέλει να μας "εγκλωβίσει" στην αναμονή και την αβεβαιότητα των ηρώων του. Πάντως, περνώντας τη μέση της ταινίας, η πλοκή αποκτά μια καθηλωτική ένταση, καθώς ο κλοιός στενεύει και η αγωνία κορυφώνεται με τρόπο που με αποζημίωσε πλήρως για την υπομονή μου.

​Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ο τρόπος που η ταινία χρησιμοποιεί ηχητικά ντοκουμέντα για να ενώσει τα κομμάτια του παρελθόντος, θυμίζοντάς μας ότι η μνήμη είναι το μόνο όπλο ενάντια στη λήθη. Το κλείσιμο της ταινίας αποφεύγει τις εύκολες συγκινήσεις, αφήνοντας μια πικρή αλλά αληθινή γεύση για το τι σημαίνει να παραμένεις άνθρωπος σε απάνθρωπους καιρούς.

​Είναι ένα στιβαρό πολιτικό σινεμά που απαιτεί την αφοσίωσή μας. Παρά τις αφηγηματικές του ιδιαιτερότητες, μας χαρίζει μια σπάνια κινηματογραφική εμπειρία που μας καλεί να αναλογιστούμε τις δικές μας ευθύνες απέναντι στα σκοτάδια κάθε εποχής.

📍Ο Μυστικός Πράκτορας / O Agente Secreto