"Σπασμένη Φλέβα" του Γιάννη Οικονομίδη: Μια σύγχρονη αστική τραγωδία | EDITORIAL

"Σπασμένη Φλέβα", του Γιάννη Οικονομίδη, Ελλάδα, 2025

Οκ. Αλεξόπουλος – Θωμάς το μικρό του – έχει πιάσει πάτο. Έστησε την επιχείρησή του, τα "Είδη Υγιεινής", που παρέλαβε από τον πατέρα του στη δεκαετία του '80, τότε που έπεφτε πολύ χρήμα στην αγορά και πολλοί Νεοέλληνες παρασύρονταν στην παγίδα της εύκολης ευμάρειας. Ως απόγονος, λοιπόν, θεωρούσε αυτονόητο πως έπρεπε όχι μόνο να αναλάβει την οικογενειακή επιχείρηση, αλλά και να τη γιγαντώσει, αποδεικνύοντας την αξία του τόσο στα μάτια του πατέρα του όσο και στα μάτια μιας κοινωνίας που λειτουργούσε μέσα σε αυτό το πλαίσιο κερδοφορίας και "κονόμας".

Και τα κατάφερε: κινήθηκε στα χνάρια της φούσκας του νεοπλουτισμού, της φραγκάτης και καλοζωισμένης ζωής των νοτίων προαστίων. Μπήκε στο πετσί του τύπου που τα έχει όλα υπό έλεγχο - τη σύζυγο, τις ερωμένες - και έγινε ανεκτός, σχεδόν επιθυμητός, εξαγοράζοντας την αποδοχή των άλλων με την παρουσία του "ματσό" άντρα. Του άντρα που κυριαρχεί, που μπορεί τα πάντα, που γνωρίζει τους "νόμους της πιάτσας" με μια αυτοπεποίθηση που αντλούσε από τα δημιουργήματά του: το τριώροφο κατάστημα και το πολυτελές σπίτι στα νότια προάστια.

Ο Θωμάς μάς είναι οικείος. Είναι ο Νεοέλληνας της μεσοαστικής τάξης που χρωστάει παντού και κινδυνεύει να χάσει τα πάντα. Μπορεί φυσικά να διαφωνούμε με τον χαρακτήρα και τον ιδεολογικό του υπόβαθρο - που μάλλον είναι ανύπαρκτο - όμως, και αυτό αποτελεί μεγάλο σκηνοθετικό επίτευγμα, και μπράβο στον Οικονομίδη, ο σκηνοθέτης χτίζει την ιστορία του πάνω σε ένα πρόσωπο γνώριμο. Καταφέρνει, παρότι διαφωνούμε με το "ο σκοπός αγιάζει τα μέσα", να μας κάνει ως θεατές να ξεχάσουμε τα μέσα και να επικεντρωθούμε στον σκοπό, που εδώ είναι ένας και μοναδικός: να σώσει το τελευταίο που του απέμεινε, το σπίτι του.

Το πολύ καλά δομημένο σενάριο λειτουργεί ως γερό υπόβαθρο. Πάνω σε αυτό ο Οικονομίδης, με τους σκηνοθετικούς του χειρισμούς, μετατρέπει τους κατά βάση στερεοτυπικούς χαρακτήρες σε ενδιαφέρουσες φιγούρες, αποφεύγοντας τη μονοδιάστατη παρουσίασή τους και προσδίδοντάς τους βάθος, αυθεντικότητα και πολυπλοκότητα. Η κλιμακούμενη πίεση, ο ασφυκτικός περίγυρος, η αγωνία του ήρωα τον ωθούν να αποδείξει - στους άλλους και κυρίως στον εαυτό του - ότι δεν είναι "χαμένο κορμί".

Απέχει η καινούρια ταινία του Οικονομίδη από το ύφος που μας είχε συνηθίσει. Δεν χρησιμοποιεί πια την πολύ σκληρή γλώσσα - όχι τουλάχιστον στην έκταση που μας είχε συνηθίσει - ούτε θεματικά πατάει πάνω στον υπόκοσμο όπως παλιά. Και αυτό γίνεται για έναν απλό λόγο: γιατί σήμερα κράτος και υπόκοσμος έχουν φτάσει να μοιάζουν επικίνδυνα πολύ. Οι τράπεζες λειτουργούν σαν τοκογλύφοι και μάλιστα πιο άνετα από τους πραγματικούς. Δεν χρειάζεται ο τοκογλύφος να κινείται πια παράνομα, αφού έχει αποκτήσει και ο ίδιος τα "νόμιμα" εργαλεία, προκειμένου να κάνει τη δουλειά των τραπεζών.

Ακολουθούμε, ασθμαίνοντας σχεδόν, το τρέξιμο του ήρωα. Και ενώ μέσα μας γνωρίζουμε τη ματαιότητα αυτού του αγώνα, συνεχίζουμε να παρασυρόμαστε από τη δίνη του. Όμως το φινάλε δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας: μας επαναφέρει απότομα στο σημείο όπου η εξιλέωση μετατρέπεται σε ταπείνωση, η επιθυμία σε παρωδία, το νόημα σε φάρσα.

Ο Οικονομίδης χτυπάει φλέβα σε ό,τι μπορεί ακόμη να επαναπροσδιοριστεί, αφήνοντας να χυθεί το αίμα, το δηλητηριασμένο αίμα, μέσα στο οποίο σαπίζει η κοινωνία των ανθρώπων. Γιατί μέσα στον καπιταλισμό κανείς δεν μένει αλώβητος. Κάτι πολύ σάπιο πάντα υποβόσκει.

Η ταινία προβάλλεται στους κινηματογράφους.

---