Οικογένεια προς Ενοικίαση / Rental Family

Μια συγκλονιστική ματιά στην "ενοικιαζόμενη" ευτυχία.

​Η βραβευμένη σκηνοθέτης Χικάρι (γνωστή από τη σειρά "Beef") επιστρέφει με μια ταινία που ισορροπεί ανάμεσα στο σουρεαλιστικό και το βαθιά ανθρώπινο. Στο "Οικογένεια προς Ενοικίαση", ο Μπρένταν Φρέιζερ, υποδύεται τον Φίλιπ, έναν Αμερικανό ηθοποιό στο Τόκιο. Όταν η καριέρα του βαλτώνει, προσλαμβάνεται σε μια εταιρεία που νοικιάζει ηθοποιούς για να υποδυθούν μέλη οικογενειών ή φίλους. Εκεί, ο ιδιοκτήτης του γραφείου τού εξηγεί τη φιλοσοφία της επιχείρησης με μια φράση που σε παγώνει: "Δεν πουλάμε ανθρώπους, πουλάμε συναίσθημα".

Οι υπηρεσίες του γραφείου καλύπτουν κάθε κενό: από το να υποδυθείς έναν πατέρα, μέχρι έναν φίλο για ηλεκτρονικά παιχνίδια ή απλά για ένα ποτό. Όμως, πίσω από την υπόσχεση της παρέας, η ταινία εγείρει βαθιά ηθικά ερωτήματα που μας ακολουθούν και μετά τους τίτλους τέλους.

Το πιο συγκλονιστικό κομμάτι είναι η σχέση του Φίλιπ με ένα μικρό κορίτσι, τη Μία, που η μητέρα της τον προσλαμβάνει ως πατέρα. Εδώ ερχόμαστε αντιμέτωποι με μια σκληρή πραγματικότητα: Πόσο υγιές είναι για ένα παιδί να δένεται με έναν "πατέρα" που πληρώνεται με την ώρα; Η σύγχυση των ορίων κορυφώνεται όταν ο Φίλιπ παίρνει μια οριακή απόφαση: αρνείται έναν ρόλο σε μια αστυνομική σειρά που περίμενε χρόνια, μόνο και μόνο για να παραμείνει κοντά στη "μικρή του κόρη". Είναι μια στιγμή που αναρωτιόμαστε έντονα: Πόσο υγιές είναι και για τον ίδιο τον ηθοποιό να ταυτίζεται τόσο με τους "ρόλους" του; Η ανάγκη του να νιώσει ότι ανήκει κάπου τον οδηγεί στο να θυσιάσει την πραγματική του καριέρα για χάρη μιας καλοπληρωμένης ψευδαίσθησης.

Σε μια χαρακτηριστική σκηνή, η μικρή Μία ρωτάει: "Γιατί οι μεγάλοι λένε συνέχεια ψέματα;". Η απάντηση που παίρνει είναι αφοπλιστική: "Είναι πολύ πιο εύκολο από το να λες την αλήθεια". Αυτή η φράση συνοψίζει όλη τη βιομηχανία των Rental Families στην Ιαπωνία, μια υπαρκτή πραγματικότητα όπου πολλοί νοικιάζουν συγγενείς ή φίλους για να αποφύγουν το στίγμα της μοναξιάς. Η ταινία μας δείχνει ότι αυτό που αγοράζεται είναι η οικειότητα, όμως το ψυχολογικό τίμημα και για τις δύο πλευρές είναι συχνά δυσβάσταχτο.

​Η σκηνή που ο Φίλιπ αντικρίζει τον εαυτό του στον καθρέφτη, τη στιγμή που τιμά τη μνήμη του ηθοποιού για τον οποίο υποδυόταν έναν ακόμη ρόλο, είναι η στιγμή της απόλυτης συντριβής. Εκεί καταλαβαίνουμε ότι δεν κοιτάζει απλώς το είδωλό του, αλλά την αντανάκλαση ενός ανθρώπου που έχει χάσει κάθε επαφή με την προσωπική του αλήθεια, έχοντας αναλώσει τον εαυτό του στο να "κατασκευάζει" αναμνήσεις για τους άλλους.

Το ίδιο ακριβώς θέμα είχε εξερευνήσει το 2019 και ο Werner Herzog στην ταινία "Family Romance, LLC" (που στην Ελλάδα προβλήθηκε ως "Οικογενειακή Ευτυχία ΑΕ"). Εκείνη η ταινία λειτουργούσε περισσότερο ως ένα μείγμα μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ, αποδεικνύοντας πόσο πολύ απασχολεί τους δημιουργούς παγκοσμίως αυτό το παράξενο εμπόριο συναισθημάτων.

Η ταινία "Οικογένεια προς Ενοικίαση" είναι μια τρυφερή αλλά και διεισδυτική ματιά πάνω στη μοναξιά. Ο Μπρένταν Φρέιζερ παραδίδει μια ερμηνεία γεμάτη μελαγχολία και ανθρωπιά, κάνοντάς μας να αναρωτηθούμε αν η ενοικιαζόμενη ευτυχία είναι προτιμότερη από την αληθινή μοναξιά και πού σταματά η υποκριτική όταν αρχίζει η ανάγκη για αγάπη.

​

"Ο Μυστικός Πράκτορας" δεν είναι η τυπική ταινία κατασκοπείας που περιμένει κανείς ακούγοντας τον τίτλο της. Είναι ένα πυκνό, ατμοσφαιρικό θρίλερ που χρησιμοποιεί το σινεμά για να ανασύρει στην επιφάνεια το αίσθημα του φόβου και της καταπίεσης στη Βραζιλία του 1977. Ο Βραζιλιάνος σκηνοθέτης Κλέμπερ Μεντόνσα Φίλιου στήνει ένα σκηνικό, όπου η Ιστορία δεν είναι απλώς το φόντο, αλλά ο βασικός πρωταγωνιστής που καθορίζει κάθε κίνηση των ηρώων.

​​Στο επίκεντρο της πλοκής βρίσκεται ο Μαρσέλο, τον οποίο υποδύεται με καθηλωτική εσωτερικότητα ο Βάγκνερ Μούρα. Ο Βραζιλιάνος ηθοποιός, που έγινε παγκοσμίως γνωστός από τον εμβληματικό του ρόλο ως Πάμπλο Εσκομπάρ στη σειρά "Narcos", παραδίδει εδώ μια τελείως διαφορετική ερμηνεία. Ο ήρωάς του είναι ένας άνθρωπος σε διαρκή φυγή, που αναγκάζεται να αλλάζει ταυτότητες για να γλιτώσει από το ανελέητο κυνήγι του καθεστώτος. Αποτυπώνει συγκλονιστικά την ψυχολογία ενός ανθρώπου που υποψιάζεται τα πάντα γύρω του, αναδεικνύοντας τη διαφθορά που επιφέρει μια δικτατορία στις ανθρώπινες σχέσεις.

Η ταινία είναι αναμφίβολα απαιτητική, καθώς επιλέγει μια πλούσια αφήγηση, γεμάτη με πολλές παράλληλες ιστορίες και αλληγορικές λεπτομέρειες. Στοιχεία όπως ο αστικός θρύλος με το "τριχωτό πόδι" (ένας διάσημος μύθος του Ρεσίφε για ένα κομμένο πόδι που κυνηγούσε τους περαστικούς) ή οι αναφορές στην ταινία "Τα Σαγόνια του Καρχαρία" δεν είναι απλές διακοσμητικές πινελιές. Λειτουργούν ως πανίσχυρες μεταφορές για τον αόρατο και παράλογο τρόμο που παραμονεύει κάτω από την επιφάνεια της καθημερινότητας.

​Αυτή η επιλογή να μην μείνει τίποτα εκτός κάδρου, οδηγεί σε μια διάρκεια που σε κάποιους μπορεί να φανεί υπερβολική. Πρέπει να ομολογήσω ότι και η δική μου πρώτη αίσθηση ήταν αυτή, καθώς ο ρυθμός στο πρώτο μέρος μου φάνηκε νωχελικός. Ίσως, όμως, αυτή η βραδύτητα να είναι επιτηδευμένη: ο σκηνοθέτης μοιάζει να θέλει να μας "εγκλωβίσει" στην αναμονή και την αβεβαιότητα των ηρώων του. Πάντως, περνώντας τη μέση της ταινίας, η πλοκή αποκτά μια καθηλωτική ένταση, καθώς ο κλοιός στενεύει και η αγωνία κορυφώνεται με τρόπο που με αποζημίωσε πλήρως για την υπομονή μου.

​Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ο τρόπος που η ταινία χρησιμοποιεί ηχητικά ντοκουμέντα για να ενώσει τα κομμάτια του παρελθόντος, θυμίζοντάς μας ότι η μνήμη είναι το μόνο όπλο ενάντια στη λήθη. Το κλείσιμο της ταινίας αποφεύγει τις εύκολες συγκινήσεις, αφήνοντας μια πικρή αλλά αληθινή γεύση για το τι σημαίνει να παραμένεις άνθρωπος σε απάνθρωπους καιρούς.

​Είναι ένα στιβαρό πολιτικό σινεμά που απαιτεί την αφοσίωσή μας. Παρά τις αφηγηματικές του ιδιαιτερότητες, μας χαρίζει μια σπάνια κινηματογραφική εμπειρία που μας καλεί να αναλογιστούμε τις δικές μας ευθύνες απέναντι στα σκοτάδια κάθε εποχής.

📍Ο Μυστικός Πράκτορας / O Agente Secreto