"Η Μαχαιριά" του Φατίχ Ακίν | EDITORIAL

Η ταινία "Η Μαχαιριά" (The Cut) του Φατίχ Ακίν πραγματεύεται ένα από τα πιο επώδυνα θέματα της ιστορίας: τη Γενοκτονία των Αρμενίων. Tολμά να αγγίξει μια ανοιχτή πληγή της ιστορίας, όχι με τη διάθεση ενός πολιτικού μανιφέστου, αλλά μέσα από τα μάτια ενός ανθρώπου που έχασε τη φωνή του, αλλά όχι την ελπίδα του.

Ο πρωταγωνιστής (Ταχάρ Ραχίμ), χωρίς να αρθρώσει σχεδόν ούτε μια λέξη στο μεγαλύτερο μέρος της ταινίας, καταφέρνει να μεταδώσει όλο τον πόνο, τον φόβο και την αποφασιστικότητα ενός πατέρα που αναζητά τα παιδιά του στις στάχτες μιας αυτοκρατορίας.

Είναι αξιοθαύμαστο πώς ένας σκηνοθέτης τουρκικής καταγωγής προσεγγίζει το θέμα με τόσο θάρρος και ανθρωπιά. Η ταινία δεν εστιάζει μόνο στη φρίκη, αλλά στη διαδρομή προς την εξιλέωση.

Η ταινία θυμίζει κλασικό σινεμά (τύπου Λόρενς της Αραβίας). Τα πλάνα της ερήμου είναι επιβλητικά και η παραγωγή σε μεταφέρει αυθεντικά στις αρχές του 20ού αιώνα.

"Η Μαχαιριά" δεν είναι απλώς μια ταινία για το παρελθόν. Είναι ένας ύμνος στην ακατάλυτη θέληση του ανθρώπου να βρει ξανά την οικογένειά του, ακόμα και όταν ο κόσμος γύρω του καταρρέει. Ένα συναισθηματικό ταξίδι που σε στοιχειώνει πολύ μετά τους τίτλους τέλους.

Ο Φατίχ Ακίν χτίζει μια Οδύσσεια γεμάτη πόνο, αλλά η καρδιά της ταινίας χτυπά σε μια απρόσμενη σκηνή: τη στιγμή που ο πρωταγωνιστής έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή με τον κινηματογράφο, και ο ίδιος έχει χάσει τη φωνή του από τη μαχαιριά, βρίσκει παρηγοριά σε μια τέχνη που εκείνη την εποχή ήταν επίσης βουβή.

Ο Ναζαρέτ παρακολουθεί τον Τσάπλιν να παλεύει με τις δικές του αντιξοότητες. Μέσα στο γέλιο των γύρω του, εκείνος βρίσκει έναν καθρέφτη της δικής του βουβής οδύνης.

Η σκηνή αυτή μας υπενθυμίζει ότι ο κινηματογράφος δεν χρειάζεται λέξεις για να μεταφέρει το συναίσθημα. Όπως ο Τσάπλιν μιλάει στις καρδιές των ανθρώπων χωρίς ήχο, έτσι και ο Ναζαρέτ επικοινωνεί το δράμα του μέσα από το βλέμμα του.

Η επιλογή του Ακίν να χρησιμοποιήσει τον Τσάπλιν δεν είναι τυχαία. Είναι ένας φόρος τιμής στη δύναμη της εικόνας και μια ανάσα ελπίδας στην τραγική διαδρομή του πρωταγωνιστή. 

Η ταινία ξεκινά με μια «μαχαιριά» που επιβάλλει τη σιωπή και τελειώνει με μια συνάντηση που την καταργεί. Ο Ναζαρέτ, όπως και ο ήρωας του Τσάπλιν που θαύμασε κάποτε, αποδεικνύει ότι η αγάπη είναι η μόνη παγκόσμια γλώσσα που παραμένει ζωντανή, ακόμη και όταν η ιστορία προσπαθεί να την αφανίσει.

Όταν το ταξίδι του φτάνει επιτέλους στο τέλος του, η συγκίνηση δεν έρχεται από κάποια μεγάλη κουβέντα -άλλωστε η φωνή του έχει χαθεί προ πολλού- αλλά από την ανάσα της ανακούφισης που γεμίζει την οθόνη. 

Bλέποντας αυτή την ταινία συνειδητοποιείς πως, όσο κι αν προσπαθήσει η ιστορία να σε λυγίσει, όσο κι αν σου κόψει τη λαλιά, η αγάπη βρίσκει πάντα τον τρόπο να ψιθυρίσει. Φεύγεις από την προβολή με έναν κόμπο στον λαιμό, αλλά και με μια ικανοποίηση, έχοντας δει ένα από τα πιο ανθρώπινα μαθήματα επιμονής που έχουν αποτυπωθεί ποτέ σε φιλμ.